“Azərbaycan futbolu artıq təkcə oyun deyil, bir kimlikdir”

– PR və marketinq mütəxəssisi Abbasəli Hüseynov müəllimlə eksklüziv müsahibə

Abbasəli müəllim, sizcə Azərbaycan futbolunun əsas problemi nədir? PR və marketinq baxımından hansı boşluqlar var?
Ən böyük problem ondan ibarətdir ki, biz futbolu yalnız "oyun" kimi qəbul edirik. Halbuki dünya futbolu artıq emosiyalara, texnologiyaya və brendə çevrilib. Azərbaycan futbolunda PR – yəni ictimai imicin formalaşması – yoxdur. Marketinq isə sadəcə sponsor adı yazmaqla kifayətlənir. Halbuki bu iki sahə futbolun ən az meydandakı oyun qədər vacib qol ayağıdır.

Futbolumuzun PR baxımından inkişafı üçün konkret nə etməliyik?

Biz ilk olaraq futbolu “xalqdan xalq üçün” konsepsiyasına çevirməliyik. AFFA səviyyəsində vahid brend qurulmalıdır – məsələn, “Bizim oyunumuz” sloqanı altında. Hər oyun, hər futbolçu, hər azarkeş üçün emosional və milli məzmun yaradılmalıdır. PR sadəcə press-reliz deyil – bu, video hekayələr, ailəvi təşəbbüslər, sosial layihələrdir və s.

Klub səviyyəsində hansı PR və marketinq dəyişikliklərinə ehtiyac var?

Klublar fərqli şəhərləri, fərqli enerjiləri təmsil edir. Hər klubun öz regional PR dili olmalıdır. Məsələn, "Qarabağ" üçün “Mübarizədən brendə”, "Sabah" üçün “Yeni nəfəs”, “Neftçi” üçün “Kökümüzdə qələbə” konseptləri ilə kampaniyalar. Klub oyunçularına şəxsi brend mentorluğu verilməli, sosial mediada şəxsiyyət kimi formalaşdırılmalıdır. Fan-kampaniyalar, canlı yayımlar, “fan zone”lar bir sistem halına gətirilməlidir.

Marketinq baxımından gəlir yaradan modellərdən hansıları uyğun olar?
Məhsul marketinqi (forma, fan malları), stadionda təcrübə paketləri, rəqəmsal abunəçilik modelləri və brend əməkdaşlıqları. Məsələn, "Qarabağ token", “Ziraat təqdim edir: Həftənin oyunu” kimi inteqrasiyalar. “FanCard” sistemləri ilə bilet və merç alın, xallar toplayın. Klublar marketinqi təkcə reklam aləti kimi yox, strateji gəlir kanalı kimi görməlidir.

Startaplar və texnologiya bu sistemə necə daxil ola bilər?

Çox güclü formada. Məsələn, “ScoutX” startapı gənc oyunçuların oyunlarının AI ilə analizini təmin edə bilər. “Fanverse” adlı bir platforma ilə azarkeşlər tokenlər əldə edib klublarda rəy sahibi ola bilər. “ARMatchday” stadionda artırılmış reallıqla azarkeş təcrübəsini artırır. Bu tip startaplar futbolu yalnız meydanla yox, rəqəmsal dünyayla bağlayır və gənclərin diqqətini çəkir.

Bu yanaşmanı dünyada tətbiq edən klublardan nümunə göstərə bilərsinizmi?

Əlbəttə. Məsələn:
- Juventus: "Qələbə brend yaradır. Amma brend həmişə qalib gəlməyə kömək edir" – onların strategiyası təkcə nəticə deyil, brend gücünə əsaslanır.
- Liverpool: Peter Moore demişdi: “Əgər brendin xalqın qəlbinə toxunmursa, sən sadəcə oyun oynayırsan.”
- Barcelona: “Més que un club” – Yəni, “Klubdan daha artıq”. Onlar üçün futbol bir mədəniyyətdir.

- “Mia san Mia” – Bayern Münich klubunun “biz elə bizik” anlamına gələn sloqanı, onun özünəməxsus kimliyini və qələbə ruhunu ifadə edən güclü PR brendidir. Bu ifadə klubun dəyərlərinə əsaslanan marketinq strategiyası ilə həm azarkeş bağlılığını gücləndirir, həm də gəlir gətirən məhsula çevrilib.


Azarkeşləri stadionlara necə qaytarmaq olar?

Əvvəlcə insanlara "futbola getmək" üçün səbəb vermək lazımdır. Oyunlar yalnız idman tədbiri yox, ailəvi şou, təcrübə, görüş yeri olmalıdır. “Tribunadan qalib çıx” tipli yarışlar, canlı musiqi, “Fan of the Match” kampaniyaları, stadionda evlənmək, toy etmək kimi emosional layihələr... Bunlar stadiona marağı artırır. Futbol təkcə top yox, atmosferdir.

Bir cümlə ilə bu strategiyanın məqsədini necə ifadə edərdiniz?
Azərbaycan futbolunu oyundan daha artıq – bir kimlik, bir duyğu, bir sistem halına gətirmək.

“Futbol bir xalqın güzgüsüdür. Gəlin bu güzgünü tərtəmiz, parlaq və şəffaf edək.”